1. Một số nét đặc trưng của thực hiện kinh tế - xã hội năm 2005:

Thực hiện kế hoạch kinh tế xã hội năm 2005, tình hình diễn biến thời tiết khí hậu, hạn hán kéo dài, dịch cúm gia cầm tái phát, giá cả thị trường biến động, nhất là giá vật tư nguyên vật liệu tăng cao đã có ảnh hưởng bất lợi đến hoạt động sản xuất kinh doanh, công nghiệp, dịch vụ và làm chậm tiến độ sản xuất nông, lâm nghiệp. Tuy nhiên với sự chỉ đạo kịp thời, kiên quyết của cấp uỷ và chính quyền các cấp, ngành. Nền kinh tế của tỉnh vẫn phát triển ổn định.

Những điểm nổi bật đạt được ở một số lĩnh vực đó là:

a. Sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản tiếp tục phát triển, tiếp tục chuyển dịch từng bước về cơ cấu sản xuất cây trồng, vật nuôi.

Kết quả thực hiện kế hoạch sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản chủ yếu năm 2005 như biểu sau:

Qua đánh giá chung kết quả sản xuất nông, lâm nghiệp năm 2005 ước khả năng thực hiện năm 2005 tỉnh sẽ đạt và vượt các mục tiêu kế hoạch đề ra Riêng  có chỉ tiêu trồng cây ăn quả đạt xấp xỉ 100% (98% kế hoạch).

b. Sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp tuy duy trì được tốc độ tăng trưởng song chưa đạt được mục tiêu kế hoạch

          Dự ước năm 2005, kết quả sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đạt được qua bảng sau:

Đơn vị tính: triệu đồng

Như vậy, khối công nghiệp Trung ương, đặc biệt là quốc doanh Trung ương không hoàn thành kế hoạch cả năm; khối công nghiệp địa phương hoàn thành vượt kế hoạch, đặc biệt khu vực công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện tăng rất cao so năm 2004 và vượt  nhiều so kế hoạch đề ra.

Một vấn đề đặt ra với  sản xuất công nghiệp đó là: Giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn phụ thuộc rất nhiều đến kết quả sản xuất của Công ty Gang thép Thái Nguyên. Tuy nhiên tình hình tiêu thụ sản phẩm của Công ty Gang thép Thái Nguyên năm 2005 gặp khó khăn, công ty đã giảm sản lượng sản xuất để tránh lượng hàng tồn kho lớn dẫn đến giá trị sản xuất công nghiệp Trung ương kết quả không hoàn thành kế hoạch.

Trong thời gian tới các doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất trên địa bàn cần đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Cần tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách của địa phương cho phù hợp nhằm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước. Tăng cường công tác sắp xếp đổi mới doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp.

c. Hoạt động xuất khẩu địa phương đạt được tăng trưởng cao so với những năm trước đây:

Dự ước cả năm giá trị xuất khẩu trên địa bàn đạt: 31,6 triệu USD; tăng 8,1% so cùng kỳ và đạt 105,3% kế hoạch cả năm, trong đó xuất khẩu địa phương đạt 22,0 triệu USD;  Tăng 18,4% so cùng kỳ và 22,2% kế hoạch cả năm; xuất khẩu Trung ương đạt 9,7 triệu USD; đạt 90,8%  so năm trước

Một số mặt hàng xuất khẩu đạt cao trong năm 2005 là: chè các loại tăng: 69,3 %; dụng cụ y tế, sản phẩm may mặc và quặng kẽm sunfua tăng cao so năm 2004.

d. Các  hoạt động về lĩnh vực dịch vụ phát triển khá, sức mua xã hội tăng. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ xã hội năm 2005 ước đạt: 3.020,9 tỷ đồng; tăng 13,01% so cùng kỳ năm trước. Trong đó cơ cấu nhà nước chiếm: 10,6%; ngoài Nhà nước chiếm: 89,4%;

Đáng lưu ý là dịch vụ kinh tế đạt được tăng trưởng khá tốt như lĩnh vực thương nghiệp tăng 15%; khách sạn nhà hàng tăng 4,94%; du lịch tăng: 18,23%; dịch vụ  khác tăng: 5,34% so cùng kỳ năm trước.

Hoạt động dịch vụ vận tải dự ước cả năm đã mở thêm được nhiều tuyến mới; khối lượng vận chuyển hành khách ước đạt 2.834 nghìn lượt người; tăng 15,5% so cùng kỳ. Khối lượng hành khách luân chuyển ước đạt: 288.501 nghìn người.km; tăng 1,4% so với cùng kỳ.

Khối lượng vận chuyển hàng hoá dự ước cả năm trên địa bàn ước đạt 6.459 nghìn tấn; tăng 1,1% so cùng kỳ.

Khối lượng luân chuyển hàng hoá ước đạt 205.090 nghìn tấn/km; đạt 92,9% so cùng kỳ năm trước. Doanh thu vận tải ước đạt 314.148 triệu đồng; tăng 12,8% so với cùng kỳ.

e. Thu ngân sách cả năm đạt kết quả tốt:

Năm 2005 thu ngân sách ước đạt 664 tỷ đồng; vượt 2,0% so dự toán điều chỉnh thu cả năm; tăng 18,7% so thực hiện năm 2004. Trong đó thu trong cân đối ước đạt 526 tỷ đồng; vượt 3,1% kế hoạch cả năm và tăng 25,7% so năm trước.

Một số khoản thu đạt cao là thu ngoài quốc doanh tăng 38%; thu từ quốc doanh Trung ương đạt tăng 12% so thực hiện năm 2004. Các nguồn thu khác đều đạt khá; riêng nguồn thu cấp quyền sử dụng đất ước chỉ đạt 85% dự toán cả năm.

Chi ngân sách cả năm ước thực hiện được 1.700 tỷ đồng; vượt 1,3% dự toán chi điều chỉnh cả năm; trong đó chi trong cân đối ước đạt 1.236 tỷ đồng; vượt 1,6% dự toán; tăng 32,5% so thực hiện năm 2004. Chi chương trình mục tiêu Quốc gia ước đạt 320 tỷ đồng bằng 187% so năm trước. Hoạt động chi ngân sách đã đáp ứng cơ bản các yêu cầu chi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

f. Kinh tế đối ngoại đẩy nhanh tốc độ xây lắp để đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Tổng số dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn là 19 dự án (tăng 01 dự án) với tổng số vốn đăng ký trên 211,2 triệu USD; trong đó có 12 dự án đã đi vào hoạt động sản xuất

Như vậy, khối công nghiệp Trung ương, đặc biệt là quốc doanh Trung ương không hoàn thành kế hoạch cả năm; khối công nghiệp địa phương hoàn thành vượt kế hoạch, đặc biệt khu vực công nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thực hiện tăng rất cao so năm 2004 và vượt  nhiều so kế hoạch đề ra.

Một vấn đề đặt ra với  sản xuất công nghiệp đó là: Giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn phụ thuộc rất nhiều đến kết quả sản xuất c?a Công ty Gang thép Thái Nguyên. Tuy nhiên tình hình tiêu thụ sản phẩm của Công ty Gang thép Thái Nguyên năm 2005 gặp khó khăn, công ty đã giảm sản lượng sản xuất để tránh lượng hàng tồn kho lớn dẫn đến giá trị sản xuất công nghiệp Trung ương kết quả không hoàn thành kế hoạch.

Trong thời gian tới các doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất trên địa bàn cần đầu tư đổi mới công nghệ, thiết bị để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Cần tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách của địa phương cho phù hợp nhằm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước. Tăng cường công tác sắp xếp đổi mới doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp.

c. Hoạt động xuất khẩu địa phương đạt được tăng trưởng cao so với những năm trước đây :

Dự ước cả năm giá trị xuất khẩu trên địa bàn đạt: 31,6 triệu USD; tăng 8,1% so cùng kỳ và đạt 105,3% kế hoạch cả năm, trong đó xuất khẩu địa phương đạt 22,0 triệu USD;  Tăng 18,4% so cùng kỳ và 22,2% kế hoạch cả năm; xuất khẩu Trung ương đạt 9,7 triệu USD; đạt 90,8%  so năm trước

Một số mặt hàng xuất khẩu đạt cao trong năm 2005 là: chè các loại tăng: 69,3 %; dụng cụ y tế, sản phẩm may mặc và quặng kẽm sunfua tăng cao so năm 2004.

d. Các  hoạt động về lĩnh vực dịch vụ phát triển khá, sức mua xã hội tăng. Tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ xã hội năm 2005 ước đạt: 3.020,9 tỷ đồng; tăng 13,01% so cùng kỳ năm trước. Trong đó cơ cấu nhà nước chiếm: 10,6%; ngoài Nhà nước chiếm: 89,4%;

Đáng lưu ý là dịch vụ kinh tế đạt được tăng trưởng khá tốt như lĩnh vực thương nghiệp tăng 15%; khách sạn nhà hàng tăng 4,94%; du lịch tăng: 18,23%; dịch vụ  khác tăng: 5,34% so cùng kỳ năm trước.

Hoạt động dịch vụ vận tải dự ước cả năm đã mở thêm được nhiều tuyến mới; khối lượng vận chuyển hành khách ước đạt 2.834 nghìn lượt người; tăng 15,5% so cùng kỳ. Khối lượng hành khách luân chuyển ước đạt: 288.501 nghìn người.km; tăng 1,4% so với cùng kỳ.

Khối lượng vận chuyển hàng hoá dự ước cả năm trên địa bàn ước đạt 6.459 nghìn tấn; tăng 1,1% so cùng kỳ.

Khối lượng luân chuyển hàng hoá ước đạt 205.090 nghìn tấn/km; đạt 92,9% so cùng kỳ năm trước. Doanh thu vận tải ước đạt 314.148 triệu đồng; tăng 12,8% so với cùng kỳ.

e. Thu ngân sách cả năm đạt kết quả tốt:

Năm 2005 thu ngân sách ước đạt 664 tỷ đồng; vượt 2,0% so dự toán điều chỉnh thu cả năm; tăng 18,7% so thực hiện năm 2004. Trong đó thu trong cân đối ước đạt 526 tỷ đồng; vượt 3,1% kế hoạch cả năm và tăng 25,7% so năm trước.

Một số khoản thu đạt cao là thu ngoài quốc doanh tăng 38%; thu từ quốc doanh Trung ương đạt tăng 12% so thực hiện năm 2004. Các nguồn thu khác đều đạt khá; riêng nguồn thu cấp quyền sử dụng đất ước chỉ đạt 85% dự toán cả năm.

Chi ngân sách cả năm ước thực hiện được 1.700 tỷ đồng; vượt 1,3% dự toán chi điều chỉnh cả năm; trong đó chi trong cân đối ước đạt 1.236 tỷ đồng; vượt 1,6% dự toán; tăng 32,5% so thực hiện năm 2004. Chi chương trình mục tiêu Quốc gia ước đạt 320 tỷ đồng bằng 187% so năm trước. Hoạt động chi ngân sách đã đáp ứng cơ bản các yêu cầu chi phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

f. Kinh tế đối ngoại đẩy nhanh tốc độ xây lắp để đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Tổng số dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn là 19 dự án (tăng 01 dự án) với tổng số vốn đăng ký trên 211,2 triệu USD; trong đó có 12 dự án đã đi vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Đến nay tổng vốn đầu tư thực hiện là 33,215 triệu USD; bằng 16% so với tổng vốn đăng ký đầu tư.

h. Các hoạt động về lĩnh vực văn hoá, xã hội đều có bước tiến bộ và đạt được kết quả tốt.

- Về công tác giáo dục đào tạo: Ngành giáo dục tập trung nâng cao chất lượng giáo dục dạy và học, xã hội hoá giáo dục và nâng cao công tác phổ cập giáo dục đúng độ tuổi ở các cấp, tập trung xây dựng cơ sở vật chất trường lớp học, nhất là các trường trung học phổ thông, xoá phòng học tạm và xây phòng học còn thiếu toàn tỉnh. Khai giảng năm học 2005 – 2006 toàn tỉnh có 210,9 nghìn học sinh phổ thông các cấp, giảm 4,6% so với năm học 2004 – 2005 (giảm 7.151 học sinh). Số học sinh tiểu học có 83,2 nghìn em, trong đó số học sinh vào lớp 1 có 15 nghìn em; Số học sinh trung học cơ sở có 86,3 nghìn em, trong đó số học sinh vào lớp 6 có 20,8 nghìn em; Số học sinh phổ thông trung học có 41,4 nghìn em, trong đó số học sinh vào lớp 10 có 14,7 nghìn em.

Để chuẩn bị cho năm học mới 2005 - 2006 Ngành Giáo dục và các địa phương đã đầu tư xây dựng mới được 675 phòng học đưa vào sử dụng với tổng trị giá gần 30 tỷ đồng (nguồn vốn dân đóng góp được 8 tỷ đồng). Trong đó, 478 phòng học kiên cố, 154 phòng học bán kiên cố. Đồng thời có 5 trường THPT đã đón học sinh vào lớp.

- Về y tế: Các chương trình y tế quốc gia được triển khai trên địa bàn theo đúng kế hoạch, công tác khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế trên địa bàn cơ bản đáp ứng được yêu cầu của nhân dân. Đẩy mạnh việc triển khai thực hiện Đề án xã hội hóa công tác y tế. Đã xây dựng xong quy hoạch mạng lưới y tế tỉnh, chủ động triển khai phòng chống dịch bệnh, tiêm chủng mở rộng đạt kết quả cao. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm trên địa bàn.

- Về văn hoá, thông tin: Tăng cường tổ chức các hoạt động văn hoá nghệ thuật, thông tin tuyên truyền, biểu diễn nghệ thuật phục vụ đồng bào, vùng sâu, vùng xa. Tuyên truyền chủ trương pháp luật của Đảng và Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của địa phương tới đông đảo nhân dân trong toàn tỉnh. Triển khai thực hiện tốt cuộc thi tìm hiểu 75 năm lịch sử vè vang của Đảng cộng sản Việt Nam; tổ chức kỷ niệm ngày thành lập hội nhà báo Việt Nam; khành thành nhà tưởng niệm chủ tịch Hồ Chí Minh tại ATK - Định Hoá. Tổ chức thành công liên hoan văn nghệ quần chúng tại Thái Nguyên...

- Phong trảo Thể dục - Thể thao: Tổ chức tốt các giải thể thao trong tỉnh đạt kết quả tốt; tiếp tục huấn luyện vận động viên thành tích cao. Phong trảo thể dục, thể thao quần chúng được duy trì thường xuyên, tham gia giải thể thao thành tích cao toàn quốc và khu vực đạt kết quả 49 huy chương các loại. Trong đó 1 huy chương vàng Karate Châu Á; tổ chức tốt lễ kỷ niệm 115 năm ngày sinh chủ tịch Hồ Chí Minh và đón nhận cuộc chay đua tiếp sức "Đuốc sáng Việt Nam hành trình theo chân Bác."

- Dân số, gia đình và trẻ em: Tập trung chỉ đạo việc chăm sóc sức khoẻ sinh sản và kế hoạch hoá gia đình trong toàn tỉnh. Tổ chức kiểm tra, giám sát và phân tích tình hình thực hiện các chỉ tiêu về giảm sinh năm 2005. Tuyên truyền chủ trương, chính sách, Pháp lệnh về dân số, đẩy mạnh các biện pháp giảm tỷ lệ sinh

- Về khoa học công nghệ: Tiếp tục tăng cường triển khai các chương trình khoa học công nghệ trong toàn tỉnh, xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO, ứng dụng công nghệ thông tin vào sản xuất, quản lý Nhà nước. Tăng cường quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hoá để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng. Xây dựng xong báo cáo đánh giá 4 năm thực hiện đề án phát triển khoa học công nghệ, thành lập các hội đồng xét duyệt thuyết minh đề tài dự án năm 2005, hội đồng khoa học và công nghệ đã nghiệm thu 16 đề tài, dự án, 100% các đề tài, dự án đạt loại khá, xây dựng đề án khoa học công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp.

- Lao động và xã hội: Ngành đã phối hợp thực hiện chính sách đối với hộ nghèo nhằm đạt được mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bền vững, tiếp tục triển khai thực hiện dự án xoá đói giảm nghèo thuộc diện chính sách. Tiến hành điều tra hộ nghèo theo chuẩn mới ở phạm vi toàn tỉnh. Năm 2005 tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh  theo tiêu chí mới  là 26,85%. Tổ chức cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí cho người cao tuổi. Quyết định trợ cấp bổ sung cho 4.419 đối tượng là nạn nhân nhiễm chất độc màu da cam. Xây dựng đề án xoá nhà tranh tre dột nát của hộ nghèo toàn tỉnh là 6.641 hộ. Triển khai thực hiện đề án quy hoạch mạng lưới các cơ sở dạy nghề toàn tỉnh, tổ chức thành công hội nghị thiết bị dạy nghề tự làm lần thứ 2. Công tác xây dựng xã phường không có tệ nạn xã hội được quan tâm duy trì và triển khai tốt.

2. Một số chỉ tiêu không đạt trong năm 2005:

- Chỉ tiêu thu ngân sách từ  cấp quyền sử dụng đất dự ước không hoàn thành vì chính sách về đất đai có thay đổi do đó chậm thực hiện các thủ tục đấu thầu đất theo quy định mới, vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng và thị trường bất động sản có xu hướng chững lại...

- Chỉ tiêu giá trị sản xuất công nghiệp  đạt mức tăng trưởng thấp hơn kế hoạch đề ra (Tăng trưởng cả năm dự ước đạt 12,1%/16% kế hoạch) đạt 97% kế hoạch năm 2005.

- Việc chậm trễ trong triển khai tiến độ xây dựng cơ bản, chuẩn bị đầu tư và chậm giải ngân khi đã có nguồn vốn với tất cả các nguồn vốn đặc biệt là nguồn trả nợ và nguồn vốn chương trình mục tiêu quốc gia cần phải được xem xét và chấn chỉnh kịp thời với biện pháp mạnh và kiên quyết cho tháng còn lại và năm tiếp theo.

- Một số vấn đề xã hội như ma tuý, tai nạn giao thông, còn nhiều diễn biến phức tạp gây hậu quả xấu về mặt xã hội đang là gánh nặng cho cộng đồng làm ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, môi trường đô thị ô nhiễm có chiều hướng gia tăng./.

Nguồn: thainguyen.gov.vn
Tác giả: Phòng Biên tập - Trị sự